Anh Thanh Ba – kỹ sư Viễn thông

Phỏng vấn được thực hiện bởi Kiến Học cho dự án Humans of Careers.

Bạn có thể giới thiệu sơ qua về bản thân được không?
Tên mình là Nguyễn Thanh Ba. Hiện tại mình đang làm giám đốc bán hàng cho một công ty của Úc chuyên phân phối các giải pháp giám sát hành trình cho các hãng vận tải. Trước mình có 9 năm làm việc cho các công ty viễn thông khác nhau như Nokia, Alcatel Lucent và trải qua nhiều vị trí như kĩ sư dự án, người tìm ra các giải pháp hay thiết kế.

Vậy tại sao bạn lại chuyển từ kĩ sư, người tìm ra các giải pháp, thiết kế sang công việc là giám đốc bán hàng? Hay đó là xu hướng tất yếu của ngành nghề?
Cá nhân mình thích thử sức những công việc khác nhau vì mỗi công việc cho mình những hiểu biết nhất định. Ở Việt Nam, mọi người thường chuyển sang làm các công việc phi kĩ thuật sau khi đi làm một thời gian. Xu hướng này không chỉ riêng ở ngành viễn thông mà còn ở các ngành kỹ thuật khác cũng vậy. Có rất nhiều lý do như lý do về thu nhập, không còn thích làm kĩ thuật hay không thích phải đi công tác nhiều.

Bạn Thanh Ba, kỹ sư viễn thông, nay là giám đốc bán hàng

Anh Thanh Ba, kỹ sư viễn thông, nay là giám đốc bán hàng

Bạn có thể cho biết quá trinh đến với ngành viễn thông không?
Mình học khóa 99 – 2004. Lý do đến với ngành này là do cảm tính, dựa vào điểm xét tuyển, mình nghe nói ngành này đang hot và có nhiều cơ hội việc làm nên mình đăng kí. Hồi mình học, không có ai định hướng về nghề nghiệp cả, cũng không biết sau này ra trường làm những công việc như thế nào. Mình có thời gian học ở nước ngoài thấy họ có văn phòng định hướng nghề nghiệp, sinh viên có thể đến đó để tìm hiểu về ngành mình đang chọn và các cơ hội nghề nghiệp sau khi ra trường. Ở Việt Nam mình, vào thời điểm mình đang học thì không có điều này. Mình cũng định làm quản trị mạng ở EVN sau khi ra trường nhưng làm rồi mới biết nó không phụ hợp với ngành viễn thông mình đã học. Hơn nữa mình còn không thích nó nên cảm thấy nó rất mất thời gian.

Lý do nào khiến bạn lại không thích ngành viễn thông vậy?
Mình thấy cũng như các ngành công nghệ cao, ngành viễn thông đòi hỏi luôn phải thay đổi, đổi mới. Kĩ thuật ngày càng tiên tiến hơn, phức tạp hơn nên các nhân sự trong ngành phải luôn học tập các kiến thức kĩ thuật phục vụ cho công việc chuyên môn. Việc đó đã chiếm phần nhiều thời gian rồi, nên không thể trao dồi các kĩ năng mềm, giao tiếp xã hội. Trước, mình có làm cho công ty ABB của Thụy Sĩ về máy biến áp, thì công nghệ làm máy biến áp không có gì thay đổi, chỉ khác về vật liệu chế tạo, một số biện pháp kĩ thuật để giảm tổn hao. Mình thấy sinh viên các trường kinh tế, ngoại thương có cuộc sống thú vị, năng động hơn sinh viên bên kĩ thuật rất nhiều. Các bạn ấy có khả năng tiếng anh tốt, trình bày vấn đề rõ ràng, và hơn thế, còn có thể tổ chức các sự kiện. Các bạn ấy còn làm được rất nhiều việc nữa.

Bạn có thể mô tả ngắn gọn một ngày làm việc của bạn không? Môi trường bạn làm việc như thế nào?
Công việc một ngày của mình bao gồm bám sát các kế hoạch đặt ra trong tuần, giải quyết việc tồn đọng từ trước, và làm các công việc phát sinh trong ngày. Mình nhớ nhất là khoảng thời gian làm cho dự án của một công ty ở Singapore vào năm 2006, lúc đó có ít nhân sự nên mình phải làm nhiều nhiệm vụ cùng lúc. Nhưng đó cũng là lợi ích để mình được học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm bổ ích. Các công ty có quy mô nhỏ, ít nhân sự thường cho cơ hội làm việc tốt. Đa số người làm ngành viễn thông đều làm việc với máy tính xách tay, khi cần thì có thể làm thêm giờ, quá thời gian. Mình luôn làm thêm giờ mỗi khi có dự án, để không bị nhỡ deadline. Tuy nhiên, thỉnh thoảng cũng vì một lý do khách quan nào đó mà cũng phải đối mặt với áp lực deadline. Tuy nhiên nếu là người đã quen với công việc và có kiến thức tốt, thì sẽ hạn chế được điều này.

Quá trình bạn chuyển công việc từ bên kĩ thuật sang bên kinh doanh như thế nào?
Mình có thời gian học ở Ireland nhờ vào học bổng, đó là một trong số ít các học bổng toàn phần dành cho khối kinh tế. Mình chuẩn bị nền tảng tiếng anh từ năm 2011 và chuẩn bị các hồ sơ cần thiết. Năm 2012, mình nộp hồ sơ, trải qua ba vòng xét tuyển, phỏng vấn với trường ở Ireland, nộp hồ sơ cho đại sứ quán và phỏng vấn với đại sứ quán. Mình nhận được kết quả vào tháng 4, chuẩn bị các thứ cần thiết tới tháng 7 thì lên đường sang Ireland học. Khi học MBA, nhà trường luôn nhấn mạnh vai trò của networking trong công việc. Về Việt Nam, thì mình áp dụng những kinh nghiệm, và kiến thức được học ở Ireland khi đi tìm việc: kết nối với bạn bè, đồng nghiệp hiện tại đang làm ở các công ty. Khi nộp hồ sơ thì phải chuẩn bị kĩ cho vòng phỏng vấn nhất là mình lại chưa có kinh nghiệm bán hàng. Những gì còn chưa biết thì mình không ngại hỏi đồng nghiệp. Mình thấy các bạn trẻ nên có từ 1 -3 năm học MBA. Đây là quá trình mà nhà trường truyền dạy cho bạn rất nhiều kiến thức. Học MBA ở Ireland, mình thấy không chỉ môi trường hoc tập tốt mà còn có thể giao lưu, học hỏi, kết bạn với nhiều bạn bè quốc tế. Nếu muốn nhận học bổng này, bạn phải chuẩn bị các điều kiện như IELTS và GMAT từ rất sớm.

Bạn cho biết những áp lực mà bạn gặp phải khi làm công việc này?
Làm bán hàng thì có những áp lực khác so với làm kĩ thuật như việc phải họp để kiểm tra doanh số bán hàng hàng tuần, sức ép phải có khách hàng, có đơn đặt hàng. Còn nếu bán theo kênh phân phối thì có sức ép phải khiến cho kênh phân phối bán sản phẩm của hãng mình chứ không phải sản phẩm của hãng khác. Hầu hết, mọi người đều bán hàng theo dự án. Khi đó họ được chia một hay một vài account để bán hàng nên không có chuyện cạnh tranh giữa các nhân viên. Nhưng nếu bạn bị giao vào một môi trường ít tiềm năng hơn thì sẽ chịu sức ép về doanh số bán hàng không nhiều và kì vọng của công ty cũng không cao.

Theo bạn, trong ngành viễn thông, thì kinh nghiệm hay kiến thức quan trong hơn? Bao nhiêu tuổi thì xem là có độ chín trong nghề?
Theo mình thấy thì ngành này người ta đòi hỏi kinh nghiệm nhiều hơn. Khi chuyển sang một công ty khác, thì vẫn phải học lại sản phẩm và công nghệ của công ty đó. Còn về độ chín trong nghề, thì mình thấy cũng tùy thôi. Mình gặp rất nhiều người lớn tuổi rồi những vẫn có tâm, và thích làm kĩ thuật. Ở Việt Nam, thì mình thấy đa số làm kĩ thuật thường dưới 35 tuổi. Sau 35, thì họ thường chuyển sang làm các công việc quản lý như quản lý dự án, bán hàng, pre-sales. Có rất nhiều lý do có thể kể đến như hạn chế công tác, phải làm thêm giờ, ca kíp, vấn đề về thu nhập, vân vân. Ở Việt Nam thì lương kĩ sư thấp hơn so với ngành khách. Đó là một trong những lý do mà mọi người thường chuyển công việc.

Ngành này có đặc điểm gì đặc thù không?
Theo mình thì viễn thông là một ngành khá hay, thu nhập khá hơn so với các ngành khác. Ra trường, các bạn sinh viên có thể tìm rất nhiều cơ hội làm đúng chuyên môn. Tuy nhiên đó chỉ là ý kiến cá nhân của bản thân mình. Nếu cho chọn lại, thì mình vẫn sẽ theo ngày kỹ thuật và sẽ có những bước chuyển đổi sớm hơn để mình có thể làm quen. Mình biết rất nhiều những nhà lãnh đạo, bán hàng thành công và họ đi lên từ kỹ thuật. Mình có thời gian học ở châu Âu thì mình thấy các bạn học kinh tế, tài chính khó kiếm việc hơn các bạn học bên kỹ thuật, IT… Và biết đâu xu hướng đó sẽ đúng với Việt Nam trong một vài năm tới. Theo mình thấy, ai mà muốn thăng tiến nhanh trong công việc thì nên làm trong một công ty nhà nước. Còn làm trong mấy công ty đa quốc gia thì hầu như ít có tương lai.

Bạn thấy việc làm một công việc thực sự so với những gì mà bạn hình dung khi còn ngồi trên ghế nhà trường có nhiều khác biệt không?
Hồi mình chọn ngành thi vào và học trên ghế nhà trường, không có ai hướng dẫn mình sau này ra trường thì làm gì, công việc như thế nào, nên với mình thì chúng không có sự khác biệt nào cả.

Nếu muốn theo đuổi ngành này, theo bạn thấy cần có những kĩ năng nào? Bạn có lời khuyên nào cho các bạn tré sinh viên không?
Quan trọng nhất là phải có sự yêu nghề. Không yêu nghề thì không làm được. Viễn thông là một ngành luôn đòi hỏi phải thay đổi, linh động nên rất cần những bạn trẻ sinh viên có tinh thần cầu tiến, học hỏi, trau dồi những cái mới. Từ mình mà ra, mình muốn khuyên các bạn trẻ trước khi chọn nghề, cần phải có thời gian tìm hiểu kĩ về công việc sau này ra trường là gì, để xem bản thân có thực sự thích công việc đó hay không. Ngoại ngữ luôn rất quan trọng, viễn thông cũng đòi hỏi phải trình độ ngoại ngữ nhất định, khả năng nghe nói đọc viết tốt. Ngoại ngữ tốt sẽ làm tốt được công việc và có nhiều cơ hội thăng tiến. Giống như các ngành khác, mỗi vị trí trong ngành viễn thông đều đòi hỏi những kĩ năng nhất định. Do đó trước khi đi làm và chọn vị trí công việc mình muốn, các bạn trẻ nên tìm hiểu thật kĩ và trang bị cho mình những kĩ năng cần thiết với công việc.

Theo bạn, các bạn sinh viên khi còn ngồi trên ghế nhà trường cần chuẩn bị những kĩ năng, kiến thức gì? Có cần phải đi làm thêm ở ngoài hay tìm hiểu về các công ty sau này không?
Mình cho rằng, các bạn sinh viên khi còn ngồi trên ghế nhà trường nên học thêm các lớp bổ trợ. Nó sẽ giúp các bạn làm quen với công việc, không bị bỡ ngỡ khi mới ra trường. Mình lấy ví dụ như các bạn học lập trình viên có thể học thêm lớp tiếng Nhật vì nhu cầu tuyển dụng lập trình viên biết tiếng Nhật giờ đang khá cao. Nếu biết thêm tiếng Nhật, thì sau này các bạn sinh viên có thể làm cho các dự án nước ngoài hoặc đi Nhật làm. Còn về việc đi làm thêm thì mình nghĩ nếu có thời gian thì các bạn sinh viên có thể đi làm, vừa có thể nâng cao kiến thức xã hội vừa lại có thể tiếp xúc với môi trường làm việc, cũng giúp các bạn sinh viên chuẩn bị những kĩ năng cần thiết. Nhưng làm thêm hay là học các lớp bổ trợ, thì quan trọng nhất vẫn là đảm bảo cho việc học tập ở trường.

Bạn có thể cho biết xu hướng phát triển của ngành này như thế nào không?
Theo mình thì ngành nào cũng vậy, ngành công nghệ nói chung và ngành kĩ thuật nói riêng, bạn có thể xin việc được hay không hay có thể thăng tiến trong công việc hay không phụ thuộc rất nhiều vào khả năng, kĩ năng bạn có, và cả thái độ khi bạn làm việc. Các công ty luôn có các khóa bổ trợ để nhân viên cơ thể nâng cao phát triển bản thân. Học viễn thông thì sau này có rất nhiều cơ hội xin việc, lựa chọn công ty. Đa số các bạn sinh viên đều muốn xin vào các tập đoàn lớn của thế giới có văn phòng ở Việt Nam. Như vậy cũng tốt, miễn là các bạn thấy mình phù hợp với văn hóa và môi trường làm việc của công ty đó.

Bạn có thể kể một câu chuyện khiến bạn nhớ khi làm công việc này không? Một câu chuyện vui hoặc buồn chẳng hạn?
Làm công việc này cho mình trải nghiệm được đi rất nhiều nơi trên thế giới. Nhưng mình nhớ nhất là chuyến đi Indonesia dài 1 tháng. Mình đến rất nhiều địa điểm ở Indonesia, tới tận những vùng cách xa thủ đô Jakarta, hòa nhập với cuộc sống của người dân bản địa, được trải nghiệm ăn cơm bằng tay. Có những lần phải đi xe từ 6 giờ tối, vượt mấy trăm km để kịp lắp thiết bị lúc nửa đêm. Đó là những trải nghiệm thú vị mà không phải công việc nào cũng có thể mang lại.

Mơ ước, dự định của bạn trong tương lai là gì?
Mình sẽ tiếp tục công việc mình đang làm. Và tất nhiên mình muốn dành nhiều thời gian cho gia đình, con cái. Mình sẽ không chọn những công việc bận rộn, phải đi sớm về trễ.

Cám ơn bạn về bài phỏng vấn, chúc bạn sớm hoàn thành được những dự định của mình.

Content Protection by DMCA.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *